Dahili Windows araçlarıyla sabit diski veya SSD'yi birden fazla bölüme ayırmak için kapsamlı adım adım rehber: Disk Yönetimi, DiskPart ve PowerShell.
Disk bölme, tek bir fiziksel diski bölüm veya birim adı verilen ayrı mantıksal alanlara ayırmak anlamına gelir. Her bölümün kendi sürücü harfi, dosya sistemi, etiketi ve kullanım amacı olabilir. Örneğin tek bir SSD'de Windows için sistem bölümü C: ve belgeler, indirilenler, oyunlar veya yedekler için ayrı bir veri bölümü D: bulunabilir.
Windows 10 ve Windows 11, disk bölümleriyle çalışmak için birkaç yerleşik araç içerir. En kolay yöntem Disk Yönetimi aracını (diskmgmt.msc) kullanmaktır. Daha ileri kullanıcılar Komut İstemi'nde DiskPart veya PowerShell depolama komutlarını da kullanabilir.
Disk bölme; verileri Windows'tan ayrı tutmak, büyük oyunları veya medya dosyalarını sistem sürücüsünden ayırmak, yedekler için ayrı bir bölüm hazırlamak ya da başka bir işletim sistemi kurmak istediğinizde kullanışlıdır. Ayrıca kişisel dosyalar farklı bir bölümde tutulduğu için Windows'u yeniden kurmayı da kolaylaştırabilir.
Windows, belgeler, oyunlar, medya veya iş dosyaları için ayrı sürücü harfleri kullanın.
Windows'u C: bölümüne yeniden kurarken kişisel dosyaları veri bölümünde tutabilirsiniz.
Üçüncü taraf yazılım kullanmadan birim oluşturabilir, küçültebilir, genişletebilir, biçimlendirebilir ve silebilirsiniz.
Disk bölme işlemi doğru yapıldığında genellikle güvenlidir, ancak hatalar veri kaybına veya Windows'un açılmamasına neden olabilir. Bölümleri değiştirmeden önce aşağıdaki kontroller için birkaç dakika ayırın.
Herkes için geçerli tek bir mükemmel düzen yoktur, ancak aşağıdaki pratik öneriler çoğu ev ve ofis bilgisayarı için uygundur.
| Disk Boyutu | Önerilen C: Bölümü | Önerilen Veri Bölümü | Notlar |
|---|---|---|---|
| 256 GB | 180-220 GB | Kalan alan | Windows güncellemeleri ve yüklü uygulamalar için yeterli boşluk bırakın. |
| 512 GB | 200-300 GB | Kalan alan | Windows, programlar ve kişisel dosyalar için rahat bir düzen. |
| 1 TB veya daha büyük | 250-400 GB | Kalan alan | Oyunları, medyayı, arşivleri ve iş verilerini ayırmak için uygundur. |
Bir diski bölmenin en basit yolu, Windows'un yerleşik depolama aracı olan Disk Yönetimi'ni kullanmaktır. Windows 10 ve Windows 11'de neredeyse aynı şekilde çalışır.
Win + X tuşlarına basın.Çalıştır penceresiyle de açabilirsiniz:
Çalıştır komutudiskmgmt.msc
Bilgisayarınızda tek büyük C: sürücüsü varsa ve yeni bir D: sürücüsü oluşturmak istiyorsanız standart işlem şudur: mevcut bölümü küçültün, ardından ayrılmamış alandan yeni bir birim oluşturun.
İşlem tamamlandıktan sonra Disk Yönetimi'nde Ayrılmamış olarak etiketlenen siyah bir alan görünür. Bu alan henüz kullanılamaz. Üzerinde yeni bir birim oluşturmalı ve biçimlendirmelisiniz.
102400 MB, yaklaşık 200 GB için 204800 MB, yaklaşık 500 GB için 512000 MB girin.
Yeni bölüm, seçtiğiniz sürücü harfiyle Dosya Gezgini'nde Bu Bilgisayar altında görünecektir.
Bazı durumlarda diskte zaten ayrılmamış alan bulunur. Bu durum bir bölümü sildikten, yeni disk taktıktan, bir birimi küçülttükten veya Windows'u başka bir sürücüden taşıdıktan sonra ortaya çıkabilir.
Dosya sistemi, Windows'un dosyaları bölüm üzerinde nasıl saklayacağını belirler. Çoğu dahili disk için doğru seçenek NTFS'dir.
| Dosya Sistemi | En Uygun Kullanım | Sınırlamalar |
|---|---|---|
| NTFS | Windows sistem sürücüleri, dahili HDD'ler, SSD'ler, büyük dosyalar, izinler, sıkıştırma ve şifreleme. | Bazı Windows dışı sistemlerde ek araç olmadan yazma desteği sınırlı olabilir. |
| exFAT | Harici diskler, USB bellekler, büyük dosyalar, Windows ve birçok cihazla uyumluluk. | Windows izinleri veya gelişmiş NTFS özellikleri yoktur. |
| FAT32 | Eski cihazlar, firmware araçları, küçük USB sürücüler. | Tek bir dosya 4 GB'tan büyük olamaz. |
Yeni bir dahili sürücü taktığınızda Windows bunu Bilinmeyen ve Başlatılmamış olarak algılayabilir. Bölüm oluşturmadan önce diski başlatmanız gerekir.
Yalnızca dosyalar veya oyunlar için kullanılan ikincil bir sürücüde tek büyük bölüm çoğu zaman en basit çözümdür. Yedekler, medya, sanal makineler, iş projeleri veya çift önyükleme kurulumu için ayrı alanlar istiyorsanız birden fazla bölüm yararlı olabilir.
DiskPart, diskleri, bölümleri ve birimleri yönetmek için güçlü bir komut satırı aracıdır. Disk Yönetimi kullanılamadığında, Windows Kurtarma Ortamı'nda çalışırken veya daha hassas kontrol gerektiğinde kullanışlıdır.
clean komutunu kullanmak verileri silebilir. Yıkıcı komutlar çalıştırmadan önce disk ve birim numaralarını mutlaka doğrulayın.
Diskte zaten ayrılmamış alan varsa ve yeni bir NTFS bölümü oluşturmak istiyorsanız bu örneği kullanın.
Yönetici olarak Komut İstemidiskpart
list disk
select disk 1
list partition
create partition primary size=102400
format fs=ntfs quick label="Data"
assign letter=D
exit
Bu örnekte size=102400 yaklaşık 100 GB boyutunda bölüm oluşturur. size parametresini yazmazsanız DiskPart kullanılabilir tüm ayrılmamış alanı kullanır.
Mevcut bir birimi küçültüp boş alan oluşturmak için aşağıdaki iş akışını kullanın:
DiskPart küçültme örneğidiskpart
list volume
select volume C
shrink desired=102400
exit
Yukarıdaki komut, seçilen birimi yaklaşık 100 GB küçültmeyi dener. Küçültmeden sonra ayrılmamış alandan Disk Yönetimi veya ek DiskPart komutlarıyla yeni bölüm oluşturabilirsiniz.
PowerShell diskleri başlatabilir, bölümler oluşturabilir, sürücü harfi atayabilir ve birimleri biçimlendirebilir. Bu yöntem yöneticiler ve tekrarlanabilir kurulumlar için kullanışlıdır.
Yönetici olarak PowerShellGet-Disk
PowerShell örneğiInitialize-Disk -Number 1 -PartitionStyle GPT
New-Partition -DiskNumber 1 -UseMaximumSize -DriveLetter D
Format-Volume -DriveLetter D -FileSystem NTFS -NewFileSystemLabel "Data" -Confirm:$false
1 yerine doğru disk numarasını, D yerine istediğiniz sürücü harfini yazın. Komutları çalıştırmadan önce disk numarasını dikkatlice kontrol edin.
Bir bölüm çok küçük kaldığında genişletmeniz mümkün olabilir. Yerleşik Disk Yönetimi aracı, temel bir birimi yalnızca aynı diskte ve doğrudan o bölümün hemen sağında uygun ayrılmamış alan varsa genişletebilir.
Bir bölümü silmek, onu ayrılmamış alana dönüştürür. Disk düzenini yeniden oluşturmak, kullanılmayan bir veri bölümünü kaldırmak veya başka bir birimi genişletmek için alan hazırlamak istediğinizde bu işlem yararlı olabilir.
Yeni bir diski başlatırken Windows MBR veya GPT kullanmak isteyip istemediğinizi sorar. Modern Windows 10 ve Windows 11 bilgisayarlar için genellikle en iyi seçenek GPT'dir.
| Özellik | MBR | GPT |
|---|---|---|
| En uygun kullanım | Eski BIOS sistemleri ve eski uyumluluk gereksinimleri. | Modern UEFI sistemleri, Windows 10, Windows 11 ve büyük diskler. |
| Büyük disk desteği | 2 TB'tan büyük disklerde sınırlıdır. | Çok büyük diskler için tasarlanmıştır. |
| Bölüm esnekliği | Birincil bölüm düzeni sınırlıdır. | Aynı eski kısıtlamalar olmadan çok sayıda bölümü destekler. |
| Önyükleme modu | Genellikle BIOS / Legacy önyükleme. | Genellikle UEFI önyükleme. |
Windows; sayfa dosyası, hazırda bekletme dosyası, geri yükleme noktası verileri veya sistem meta verileri gibi taşınamayan dosyalar nedeniyle bir bölümü belirli bir noktadan fazla küçültemeyebilir. Yeniden denemeden önce hazırda bekletmeyi geçici olarak kapatın, geri yükleme noktası depolamasını azaltın, Disk Temizleme'yi çalıştırın ve Windows'u yeniden başlatın.
Hazırda bekletmeyi geçici olarak kapatmapowercfg /h off
Yeniden boyutlandırmadan sonra hazırda bekletmeyi tekrar açabilirsiniz:
Hazırda bekletmeyi tekrar açmapowercfg /h on
Bu genellikle ayrılmamış alanın genişletmek istediğiniz bölümün hemen yanında olmadığı anlamına gelir. Disk Yönetimi bölümleri taşıyamaz. Aradaki bölümü silmeniz, verileri yedekleyip düzeni yeniden oluşturmanız veya özel bölümleme yazılımı kullanmanız gerekebilir.
Disk Yönetimi'ni açın ve bölümün sürücü harfi olup olmadığını kontrol edin. Yoksa birime sağ tıklayın, Sürücü Harfi ve Yollarını Değiştir'i seçin, Ekle'ye tıklayın ve kullanılabilir bir harf atayın.
Disk Yönetimi'nin sol tarafındaki disk etiketine sağ tıklayın ve Çevrimiçi'ni seçin. Disk tekrar çevrimdışı oluyorsa kabloları, USB adaptörlerini, depolama sürücülerini ve sürücü sağlığını kontrol edin.
Bölümde önemli dosyalar varsa biçimlendirme yapmayın. Biçimlendirme işlemi dosya sistemi yapısını kaldırır. Önce sürücüyü başka bir bilgisayarda kontrol edin, SMART durumunu inceleyin ve değişiklik yapmadan önce veri kurtarma seçeneklerini değerlendirin.
Evet, çoğu durumda Disk Yönetimi'nde C: sürücüsünü dosyaları silmeden küçültebilirsiniz. Ancak her bölüm işlemi belirli bir risk taşır, bu yüzden önce önemli verileri yedeklemelisiniz.
Bu isteğe bağlıdır. SSD'yi bölmek dosyaları düzenlemeye ve Windows yeniden kurulumlarını daha temiz hale getirmeye yardımcı olabilir, ancak normalde performansı artırmaz. Birçok kullanıcı bir sistem bölümü ve ayrı bir veri bölümü tercih eder.
Disk boyutu izin veriyorsa uzun vadeli rahat kullanım için Windows bölümüne en az 150-250 GB ayırın. Ağır yazılımlar, oyunlar, sanal makineler ve geliştirici araçları daha fazla alan gerektirebilir.
Disk Yönetimi doğrudan bir “birleştir” düğmesi sunmaz. Genellikle verileri yedeklemeniz, bir bölümü silmeniz ve komşu bölümü ayrılmamış alana doğru genişletmeniz gerekir.
Windows, bölümün sonlarına yakın taşınamayan dosyalarla karşılaşabilir. Sayfa dosyası verileri, hazırda bekletme verileri, geri yükleme noktaları ve meta veriler küçültme miktarını sınırlayabilir.
Evet, GPT modern UEFI tabanlı Windows 11 sistemleri ve büyük diskler için önerilen bölüm stilidir. MBR çoğunlukla eski Legacy BIOS sistemleri içindir.
Windows 10 ve Windows 11'de bir diski bölmenin en kolay ve en güvenli yolu Disk Yönetimi'ni kullanmaktır. Mevcut birimi küçültün, ayrılmamış alandan yeni basit birim oluşturun, sürücü harfi atayın ve NTFS olarak biçimlendirin. Yeni ve boş disklerde diski GPT olarak başlatın, ardından bir veya daha fazla bölüm oluşturup biçimlendirin.
DiskPart veya PowerShell'i yalnızca gelişmiş kontrol ya da otomasyon gerektiğinde kullanın. Bölümleri silmeden, biçimlendirmeden, küçültmeden veya genişletmeden önce her zaman doğru diski seçtiğinizi kontrol edin ve önemli dosyaların güncel bir yedeğini bulundurun.